Xəzər Universitetinin Siyasi elmlər və fəlsəfə departamentinin müdiri Dos. Orxan Vəliyev ABŞ Dövlət Departamentinin Təhsil və Mədəniyyət Bürosu tərəfindən 2026-cı il 14 fevral – 7 mart aralığında təşkil edilən Beynəlxalq ziyarətçilərin liderlik proqramı (IVLP) çərçivəsində ABŞ-da səfərdə olub.
Builki proqram “ABŞ xarici siyasəti və qlobal çağırışlar” mövzusuna həsr olunub və Azərbaycanın da qurucuları arasında yer aldığı “Sülh Şurası”nın (Board of Peace) inauqurasiya toplantısı ilə eyni vaxta təsadüf edib. 1940-cı ildən etibarən həyata keçirilən proqramın digər özəlliyi isə bu dəfəki tədbirin ABŞ-ın 4 iyul 1776-cı ildə elan edilmiş müstəqilliyinin 250 illiyi ərəfəsinə təsadüf etməsi olub.
Dos. Orxan Vəliyev proqram çərçivəsində əvvəlcə Vaşinqton şəhərinə, daha sonra isə Ohayo ştatının Klivlend, Kentaki ştatının Luivil və Kolorado ştatının Denver şəhərlərinə səfər edib.
Proqramda Azərbaycan, Türkiyə, Ermənistan, İtaliya, İsveç, Malta, Slovakiya, Almaniya, Lüksemburq, Polşa, İspaniya, Latviya və Çex Respublikasını təmsil edən iştirakçılar yer alıblar. Onlar akademiya, dövlət qurumları, jurnalistika və qeyri-hökumət təşkilatları kimi, müxtəlif sahələrdən seçilmiş peşəkarlardan ibarət olub.
16 fevral rəsmi bayram gününə təsadüf etdiyindən, heyətlə ilkin tanışlıqdan sonra Vaşinqton şəhəri üzrə tur təşkil olunub. Tur çərçivəsində Ağ Ev, ABŞ Konqresinə baş çəkilib, Linkoln Memorialı və Martin Lüter Kinq abidəsi ziyarət edilib.
17 fevraldan etibarən Vaşinqton proqramının intensiv mərhələsinə start verilib. İlk olaraq, iştirakçılar proqramın təşkilində mühüm rol oynayan Meridian Beynəlxalq Mərkəzində (Meridian International Center) olublar. Daha sonra Müharibə Departamenti (Pentaqon), Dövlət Departamenti, Konqres Araşdırma Servisi, ABŞ Dövlət Kommersiya Departamenti, Amerika Sahibkarlıq İnstitutu və Amerika Universiteti ilə rəsmi görüş və toplantılar keçirilib.
Amerika Universitetində akademik heyətlə keçirilən görüşlə yanaşı, ABŞ və Avropanın müxtəlif ölkələrindən olan tələbələrlə müzakirələr aparılıb.
21–25 fevralda isə Ohayo ştatının Klivlend şəhərində proqramın ikinci mərhələsi başlanıb. Klivlenddə bir sıra qurumlarda görüşlər təşkil olunub. Bunlar arasında Klivlend Şurası, “Case Western Reserve” Universiteti (“Think [Box] & LaunchNet”), Beynəlxalq Strateji Analiz Mərkəzi (ISA), Klivlend Portu, Klivlend Federal Rezerv Bankı və Klivlend İncəsənət Muzeyi yer alıb.
Bu qurumlarla keçirilən iki görüş xüsusilə diqqət çəkib. Bunlardan biri tədqiqat sahəsində dünyada nüfuzlu mövqeyə malik “Case Western Reserve” Universitetinə səfər, digəri isə Kent Dövlət Universitetində görüş olub.
“Case Western Reserve” Universitetində görüş innovasiya mərkəzində keçirilib. İştirakçılar Prof. Michael Goldbergin rəhbərliyi ilə innovasiya mərkəzinin fəaliyyəti haqqında mühazirə dinləyib, eyni zamanda, universitetin laboratoriyaları ilə tanış olublar. Mühazirədən sonra mərkəzin müxtəlif mərtəbələri və burada həyata keçirilən layihələr barədə ətraflı məlumat verilib.
Səfər çərçivəsində Kent Dövlət Universitetinin siyasi elmlər kafedrasında doktorantura təhsili alan həmyerlimiz Cavadbəy Xəlilzadə ilə də görüş olub. Görüş zamanı universitetin kampusuna, siyasi elmlər kafedrası və universitet kitabxanasına da baş çəkilib
Səfərin son günü iştirakçılar IVLP proqramı çərçivəsində başqa proqramla Klivlenddə olan Moldova nümayəndə heyətinin də qatıldığı geniş şəbəkələşmə toplantısında iştirak ediblər.
Proqramın üçüncü hissəsi 25 fevral – 2 mart aralığında Kentaki ştatının Luivil şəhərində başlanıb. Səfər çərçivəsində Luivil Beynəlxalq Münasibətlər Komitəsi, Cənubi İndiana və River Ridge İnkişaf Mərkəzi, Beynəlxalq Məhəmməd Əli Mərkəzi, Kentaki At Parkı və Muzeyi, Kentaki YMCA Gənclər Assosiasiyası, Kentaki İqtisadi İnkişaf Assosiasiyası və Kentaki İstehsalatçılar Birliyi kimi, qurumlara səfərlər təşkil olunub.
İştirakçılar, həmçinin, Beynəlxalq Məhəmməd Əli Mərkəzi və Kentaki At Parkı və Muzeyinə baş çəkiblər. Kentaki YMCA Assosiasiyasında keçirilən tədbirdə iştirakçılar 8 min orta məktəb şagirdinin üzv olduğu proqramda tələbələrin BMT simulyasiya oyunlarını izləmək imkanı əldə ediblər.
Luivil şəhərində səfərin maraqlı məqamlarından biri isə təqaüddə olan Prof. Gloria Murrayın evində təşkil olunan “qonaqpərvərlik şam yeməyi” (hospitality dinner) olub.
3 mart tarixində Koloradonun paytaxtı Denver şəhərinə səfər başlanıb.
7 marta qədər davam edən Denver proqramı çərçivəsində iştirakçılar Denver Universitetinin məşhur Jozef Korbel Mərkəzində, Metropoliten Dövlət Universitetinin Kiber Təhlükəsizlik Mərkəzində, Kolorado Ştatı dövlət binasında və Rocky Mountain Milli Parkında olublar.
Proqramın sonunda qrup rəhbərləri iştirakçılara ABŞ Dövlət Departamentinin proqram məzunu olduqlarını təsdiq edən nişan təqdim ediblər.