Qazaxıstanın Aktöbə şəhərində Mönke Biy`in 350 illiyinə həsr olunmuş “Turanın öngörücüsü, yüzilin bilgəsi Mönke Biy” adlı beynəlxalq elmi-təcrübi konfransın materialları nəşr edilib. Nəşrdə “Xəzər MAFİ”nin (Xəzər Universiteti Mədəni Antropologiya və Folklor İnstitutu) koordinatoru Aynur Qəzənfərqızının elmi məqaləsi də yer alıb.

Tədqiqatçının “Türk kültüründe şaman-ozan ilişkisi ve geleceği öngörme motifi Mönke Biy örneğinde” adlı məqaləsində türk dünyasının bədii-folklor irsində ortaq xətlər elmi müstəvidə araşdırılır. Müəllif yazıda şaman, ozan və aşıq ənənələri arasındakı tarixi-mədəni bağlılıqları müqayisəli metodlarla təhlil edərək, Mönke Biy nümunəsində gələcəyi öncədən görmə motivinin mənşəyini və funksiyasını izah edir.

Məqalədə türk mifoloji düşüncəsinin müxtəlif təzahürləri, ozan-şaman münasibətlərinin transformasiyası və bu ənənənin sonrakı dövrlərdə folklor yaradıcılığında yaşaması məsələləri geniş şəkildə şərh olunur. Araşdırma həmçinin türk xalqlarının ortaq mədəni yaddaşında öngörücülük motivinin davamlılığını elmi faktlarla əsaslandırır.

Qeyd edək ki, beynəlxalq konfrans Aktöbədə 2025-ci il senyabrın 18–26 - da keçirilib və müxtəlif ölkələrdən alim və tədqiqatçıları bir araya gətirib. Nəşrin əsas məqsədi konfrans materiallarını elmi ictimaiyyətə təqdim etməkdir.

Aydan Əliyeva

Xəzər Universiteti, Filologiya (Azərbaycan dili və Ədəbiyyatı) ixtisası üzrə 2-ci kurs tələbəsi.

Mönke Biy