Tokio Universitetinin Professoru Yoşihiro Nişiaki, AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, Dr. Azad Zeynalov, AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun əməkdaşları - Xəzər Universitetinin Tarix və arxeologiya departamentinin müəllimləri Dr. Yaqub Məmmədov (aparıcı elmi işçi) və Ülviyyə Səfərovanın (elmi işçi) həmmüəllif olduqları məqalə 2026- cı il iyunun 5- də Qafqaz, Yaxın Şərq və Orta Asiya arxeologiyası üzrə ən nüfuzlu beynəlxalq nəşrlərdən biri , Web of Science-in Emerging Sources Citation Index (ESCI) bölməsində və Scopus bazasında indeksləşən CNRS tərəfindən nəşr olunan Paléorient jurnalının 52-ci nömrəsində dərc olunmuşdur.

AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu ilə Tokio Universitetinin birgə təşkil etdiyi “Azərbaycan–Yaponiya Damcılı beynəlxalq arxeoloji ekspedisiyası”nın 2023-cü ildə Qazax rayonu, Daş Salahlı kəndi ərazisində yerləşən Orta Paleolit dövrünə aid eyniadlı mağarada apardığı tədqiqatların nəticələrini əks etdirən “Daş Salahlı Orta Paleolit mağarasına yeni baxış: mağara və daş alət kompleksi” adlı məqalədə 65 il sonra, 2023-cü ildə Dr. Yaqub Məmmədov və Professor Yoşihiro Nişiaki`nin rəhbərliyi ilə aparılan çöl tədqiqatlarının nəticələri təqdim  olunur  və 1958-ci ildə aşkar olunmuş daş alətləri yenidən təhlil edilir.  Qeyd etmək lazımdır ki, Daş Salahlı mağarası 1958-ci ildə Məmmədəli Hüseynov tərəfindən qeydə alınaraq öyrənilmişdir.

Mağaranın yerinin müəyyənləşdirilməsi və işin təşkili “Keşikçidağ Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğu”nun direktoru Musa Mursaquliyev və qoruğun əməkdaşlarının, eləcə də “Avey Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğu”nun o dövrkü rəhbəri Səadət Əliyevanın dəstəyi ilə gerçəkləşmişdir.

Mağaranın uzun müddət tədqiqatlardan kənarda qalması onun Ermənistan Respublikası ilə sərhəddə yerləşməsi və təhlükəsizlik məsələləri ilə əlaqəli idi. 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra bir çox ərazilərdə, o cümlədən Daş Salahlı mağarasında tədqiqatları bərpa etmək mümkün olmuşdur.

Link: https://journals.openedition.org/paleorient/6087?fbclid=IwY2xjawSSxFNleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEezao9sXfxrUX0FyJmcww-U-DTc_neKbdlSd7eSAy8NjSFGylMAu17wTNX8aw_aem_5oREd_UQhT5lw-sDyu2YkA