XX əsr Azərbaycan ziyalılarının ən möhtəşəm simalarından biri olan Cavad Heyət yalnız bir elm adamı və ya həkim deyildi. O, bütöv bir milli düşüncə məktəbi, mədəni dirəniş simvolu və Türk dünyasının vicdanı idi. Həyatını həm insan sağlamlığının qorunmasına, həm də Azərbaycan dilinin, ədəbiyyatının və milli kimliyinin yaşadılmasına həsr edən bu böyük şəxsiyyət öz ömrü ilə elm və milli təfəkkür arasında möhkəm bir körpü yaratdı.
Onun fəaliyyəti sübut etdi ki, cərrah bıçağı ilə insan həyatını xilas edən bir insan, qələmi ilə də bir millətin yaddaşını və ruhunu qoruyub yaşada bilər.
Cavad Heyət 1925-ci il mayın 24-də Təbriz şəhərində ruhani və ziyalı bir ailədə dünyaya göz açmışdı. Atası Mirzə Əli Heyət dövrünün tanınmış alim və maarifpərvər şəxslərindən idi.
Belə bir mühitdə böyüyən Cavad Heyətin uşaqlıq illərindən kitaba, elmə və milli-mənəvi dəyərlərə bağlı olması təbii idi. Təbrizin qədim mədəni atmosferi, ailəsinin intellektual mühiti və türk dilinə bağlılığı onun gələcək taleyinin formalaşmasında mühüm rol oynadı.
Cavad Heyətin fəaliyyəti yalnız Azərbaycan və İranla məhdudlaşmırdı. O, bütün Türk dünyasında böyük nüfuz qazanmışdı. Bakı Dövlət Universiteti, Azərbaycan Tibb Universiteti və Xəzər Universiteti tərəfindən Fəxri doktor adına layiq görülmüşdü.
O, həmçinin, Türk Dil Qurumunun fəxri sədri seçilmişdi. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin nüfuzlu mükafatlarına layiq görülən alim “İki Azərbaycanın ağsaqqalı”, “Bilgə dədə”, “Dövrümüzün Prometeyi” kimi adlarla anılırdı.
Bu titullar təsadüfi deyildi. Cavad Heyət ömrü boyu parçalanmış Azərbaycanın mənəvi birliyini qorumağa çalışmışdı. Onun fəaliyyəti Şimali və Cənubi Azərbaycan arasında mədəni körpü rolunu oynayırdı.
Ətraflı aşağıdakı linkdə: